ورود ۲۰۱ اتوبوس برقی به تهران؛ قدمی کوچک برای یک دشواری بزرگ

 «تهران به ۱۰ هزار اتوبوس نیاز دارد، اما امروز تنها سه هزار دستگاه در خیابان‌های شهر تردد می‌کنند.» این آمار ساده اما تکان‌دهنده است؛ شهری ۹ میلیونی که بار هر روزه آن بر دوش ناوگانی فرسوده و ناکافی سنگینی می‌کند. صبح امروز، شهرداری تهران از ورود ۲۰۱ دستگاه اتوبوس برقی و افتتاح دو ایستگاه شارژ خبر داد. 

در آیین بهره‌برداری، کنار علیرضا زاکانی چهره‌هایی چون امیرحسین ثابتی، حمید رسایی و عبدالحسین روح‌الامینی حضور داشتند؛ ترکیبی که بیش از آن‌که یادآور توسعه حمل‌ونقل باشد، به گفته ناظران، نشانه‌ای از آرایش انتخاباتی شورای آینده بود. در حالی‌که اتوبوس‌ها در صف تست فنی بودند، صندلی‌های ردیف اول مراسم با چهره‌های سیاسی پر شده بود.

 آمار و داده‌ها؛ وعده‌ها و واقعیت‌ها

شهردار تهران در این مراسم گفت که از ابتدای دوره تاکنون ۱۸۰۹ دستگاه اتوبوس جدید وارد شده و قرارداد ۷ هزار دستگاه دیگر بسته‌ شده است. اما مرور واقعیت نشان می‌دهد هنوز فاصله زیادی با وعده سال نخست شهردار که تردد ۵۵۰۰ اتوبوس فعال بود وجود دارد. 

تهران امروز به ۱۰ هزار دستگاه اتوبوس نیاز دارد، در حالیکه تنها سه هزار دستگاه فعال در خطوط تردد می‌کنند. از این تعداد، کمتر از ۴۰۰ دستگاه برقی است و اگر وعده امسال برای ورود ۲۵۰۰ اتوبوس دیگر محقق شود، باز هم شهر با کمبودی حداقل چهار هزار دستگاهی روبه‌رو خواهد بود.

محسن هرمزی، معاون حمل‌ونقل شهرداری، تأکید می‌کند که نیمی از خطوط محوری با ناوگان برقی نوسازی شده است. اما کارشناسان یادآور می‌شوند که بخش بزرگی از شهر، به‌ویژه مناطق جنوبی، همچنان از اتوبوس‌های دودزا و فرسوده استفاده می‌کنند.

 مترو؛ توسعه روی کاغذ؟

زاکانی در این  مراسم وعده داد که تا آبان ماه «تمام خطوط ۷گانه مترو تکمیل می‌شود.» او همچنین از قرارداد ۱۱۸۴ واگن جدید سخن گفت که به گفته او ۸۵ درصد آن‌ها تولید داخل هستند. با این حال، مهدی چمران، رئیس شورای شهر، هشدار داد که «اگر سیستم اداری به‌موقع حرکت می‌کرد، الان ۲۰۰۰ دستگاه اتوبوس و واگن‌ها وارد شده بودند.» سخنی که نشان می‌دهد مانع اصلی، نه کمبود وعده، بلکه کندی و بروکراسی اجرایی است.

شهردار از «دو برابر شدن ظرفیت حمل‌ونقل تهران» سخن می‌گوید و بر تفکر «ما می‌توانیم» تأکید دارد. اما داده‌ها نشان می‌دهد که هنوز کمتر از یک‌سوم نیاز واقعی شهر پوشش داده شده است و حتی با تحقق وعده‌های امسال نیز فاصله میان شعار و واقعیت پابرجا خواهد ماند.

دراین مراسم اعلام شد که طرح دو خط متروی پرسرعت از نسیم‌شهر به پردیس و از هشتگرد به ورامین می‌تواند در بلندمدت بخشی از فشار مسافری را کم کند. اما تجربه پروژه‌های نیمه‌تمام مترو در تهران نشان داده است که فاصله وعده تا بهره‌برداری گاهی بیش از یک دهه است.

ورود ۲۰۱ اتوبوس برقی، بدون تردید گامی مثبت است؛ اما پرسش اصلی پابرجاست: آیا این حرکت‌ها، پاسخگوی شهری با ۹ میلیون نفر جمعیت و ۴ میلیون مسافر ورودی روزانه است؟