هشدار بانکداران مرکزی جهان: طولانی شدن جنگ ایران و آمریکا، تورم و رکود را به همراه دارد

گفت‌وگو با بیش از ۳۰ مقام ارشد پولی و مالی جهان در اجلاس بهاره صندوق بین‌المللی پول در واشنگتن نشان می‌دهد که طولانی شدن درگیری‌ها در خاورمیانه و به‌ویژه جنگ ایران و آمریکا به بزرگترین نگرانی سیاستگذاران تبدیل شده است. مقامات نسبت به بروز تورم پایدار، تضعیف رشد اقتصادی و شوک انرژی هشدار می‌دهند.

بر اساس گزارش جدید سی‌ان‌بی‌سی، این مصاحبه‌ها پیش از اعلام بسته شدن مجدد تنگه هرمز انجام شده است. جمهوری اسلامی ایران روز جمعه اعلام کرد که تنگه در آتش‌بس میان اسرائیل و لبنان باز است، اما روز بعد با اشاره به عدم پایبندی آمریکا به تعهداتش، از بسته شدن دوباره آن خبر داد. دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا ضمن تشکر از ایران بابت باز کردن تنگه، تاکید کرد محاصره دریایی بنادر ایران تا حصول توافق ادامه خواهد داشت.

 جنگ طولانی؛ بزرگترین خطر

مدیرعامل مکانیسم ثبات اروپا، «پیر گرامگنا» درباره خطر جنگ طولانی گفت: «شروع جنگ آسان‌تر از پایان دادن به آن است. تاثیر جنگ بر اقتصاد آشکار است؛ کافی است نرخ تورم ماه‌های اخیر و وضعیت جایگاه‌های سوخت در سراسر جهان را نگاه کنید.» «فرانسوا ویلروا دو گالو»، رئیس بانک فرانسه هم هشدار داد که سیاستگذاران «نمی‌توانند فقط روی خوش‌بینانه‌ترین سناریو شرط ببندند» و تاکید کرد تداوم جنگ می‌تواند تورم را بالاتر و رشد را پایین‌تر ببرد.

همچنین وزیر دارایی سوئد، «الیزابت سوانتسون» دراین‌باره گفت: «هنوز همه ابعاد این بحران را ندیده‌ایم و ممکن است وضعیت بسیار بد شود. همه مردم جهان به نوعی تحت تاثیر قرار می‌گیرند و تقاضای جهانی کاهش خواهد یافت.»

 خطر رکود تورمی (استاگفلیشن)

یکی از نگرانی‌های اصلی مصاحبه‌شوندگان، بروز همزمان رکود اقتصادی و تورم بالا بود. گرامگنا تصریح کرد: «اگر جنگ چند ماه دیگر طول بکشد و تنگه هرمز مسدود یا نیمه‌مسدود بماند، تورم امسال بیش از ۱ تا ۱.۵ درصد افزایش می‌یابد. در بدترین حالت، تورم ۲.۵ درصد بالا می‌رود که احتمالا رکود تورمی را رقم می‌زند و این خبر بدی برای جهان است.»

 بحران بی‌سابقه انرژی

وزیر دارایی یونان، «کیریاکوس پیراکاکیس»، هشدار داد که جهان «با بزرگترین بحران انرژی تاریخ مواجه است». او افزود: «یک سوم کودهای شیمیایی، گوگرد، هلیوم و محصولات پتروشیمی از تنگه هرمز عبور می‌کنند. فروردین سخت‌تر از اسفند خواهد بود، زیرا پس از رسیدن آخرین محموله‌های نفتی که بارگیری شده‌اند و توقف فرآیند، محدودیت عرضه به شدت در بازارها احساس می‌شود.»

وزیر دارایی نیوزیلند، «نیکولا ویلیس» هم از بدترین سناریو، یعنی محبوس ماندن نفت خام در خاورمیانه و نرسیدن آن به پالایشگاه‌های جنوب شرق آسیا خبر داد و گفت کشورش برای کمبود سوخت آماده می‌شود. در همین رابطه وزیر دارایی فرانسه، «رولان لسکور»، خواستار سرمایه‌گذاری مضاعف اروپا در انرژی هسته‌ای و انرژی تجدیدپذیر برای کاهش وابستگی شد.

«ابهام» و «تردید» در تصمیم‌گیری‌های پولی

مقامات بانک‌های مرکزی اروپا از دشواری برنامه‌ریزی به دلیل عدم قطعیت پایدار خبر دادند. «اولی رن»، رئیس بانک مرکزی فنلاند در این رابطه گفت: «چشم‌انداز در حال حاضر بسیار مه‌آلود است. ما متعهد به هیچ مسیر مشخصی برای نرخ بهره نشده‌ایم.» «یواخیم ناگل»، رئیس بانک مرکزی آلمان، وضعیت را «بسیار مبهم و ابری» توصیف کرد و گفت سیاستگذاران رویکرد «جلسه به جلسه» اتخاذ کرده‌اند.

رئیس بانک مرکزی اسلوونی نیز اعتراف کرد ارزیابی اینکه سیاست پولی چه واکنشی باید نشان دهد، «بسیار دشوار» شده است.

تاب‌آوری شگفت‌انگیز بازارها

در کمال تعجب، بازارهای سهام جهانی تا حد زیادی از جنگ ایران جان سالم به در برده‌اند. شاخص‌های آمریکایی رکورد زده‌اند و شاخص جهانی MSCI (به استثنای آمریکا) در یک ماه گذشته بیش از ۸ درصد بهبود یافته است. «ورنا راس»، رئیس سازمان اوراق بهادار اروپا، دراین‌باره گفت: «بازارها به طرز منظمی کار کرده‌اند اما سؤال این است که بازارها چگونه با افزایش روزافزون نوسانات کنار خواهند آمد.»

«مارتینز کازاکس»، رئیس بانک مرکزی لتونی، اذعان کرد واکنش بازارها برایش شگفت‌آور بوده، اما هشدار داد که تاثیر واقعی بر عرضه کالاهای تازه در هفته‌های آینده مشخص خواهد شد؛ زیرا بسیاری از کشتی‌ها هنوز به مقصد نرسیده‌اند.

سیاستگذاران تاکید دارند که در صورت تداوم جنگ و بسته ماندن تنگه هرمز، جهان با تورم بالاتر، رشد کمتر و شوک انرژی بی‌سابقه‌ای روبه‌رو خواهد شد. چشم‌انداز روشن نیست و بانک‌های مرکزی دست نگه داشته‌اند تا اطلاعات بیشتری به دست آورند.