بازگشت ونزوئلا به آغوش صندوق بین‌المللی پول؛ تسلیم در برابر ریاضت و سلطه آمریکا

در ماه‌های اخیر، کارگران بسیاری از کشورهای آمریکای لاتین به خیابان‌ها ریخته‌اند تا علیه تحمیل‌های صندوق بین‌المللی پول (IMF) اعتراض کنند. اما در ونزوئلا، دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت، بازگشت این کشور به صندوق بین‌المللی پول را ترتیب داده و آن را «پیروزی دیپلماسی» خوانده است. رودریگز در این اقدام، ماهیت واقعی حرکت را پنهان می‌کند: بازگرداندن ونزوئلا به زیر سلطه طلبکاران بین‌المللی. به عبارت دیگر، بازگشت به صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی نشانه بازپس‌گیری کنترل مستقیم آمریکا بر ونزوئلاست.

بر اساس گزارش جدید سایت لِفت ویس، رودریگز در ۱۹ آوریل، در سالروز آغاز جنگ استقلال ونزوئلا (۱۸۱۰)، اعلام کرد: «ما درهای خود را به روی جهان می‌گشاییم.» این سخن نماد تسلیم او پس از ۱۰۰ روز در مقام ریاست‌جمهوری است. آنچه او «گشایش به روی جهان» و «عادی‌سازی مالی» می‌نامد، در واقع «بازگشت» ونزوئلا به سیستم مالی تحت سلطه آمریکا است. در شرایط پس از حمله نظامی آمریکا در ۳ ژانویه و بازآرایی قدرت دولتی تحت یک رژیم نئواستعماری، این بازگشت در معنای مالیِ یعنی تسلیم ملی ونزوئلا.

رابطه صندوق بین‌المللی پول با ریاضت و غارت

تجربه تاریخی نشان می‌دهد که ورود صندوق بین‌المللی پول به هر کشوری، پیش‌درآمد برنامه‌های ریاضت اقتصادی است؛ این به معنی کاهش هزینه‌های عمومی، حذف یارانه‌ها، آزادسازی بازار کار و افزایش هزینه زندگی در ونزوئلا است. در ونزوئلا، پیش از قیام «کاراکازو» در سال ۱۹۸۹، نسخه‌های صندوق بین‌المللی پول اجرا شد و دولت کارلوس آندرس پرز در ازای دریافت وام (یعنی بدهی) متعهد به اجرای اقدامات ریاضتی بود. سرکوب وحشیانه معترضان به این سیاست‌ها به قیمت جان حدود ۳۰۰۰ نفر تمام شد.

حالا رودریگز می‌گوید بازگشت صندوق بین‌المللی پول «چیزی بود که هرگز نباید از آن جلوگیری می‌شد» و «خوبی پیروز شده است». این در حالی است که مردم سراسر آمریکای لاتین در خیابان‌ها علیه IMF اعتراض می‌کنند.

سلطه آمریکا و نقش ترامپ

بازگشت صندوق بین‌المللی پول پاسخی است به شرایط سیاسی جدید پس از حمله امپریالیستی آمریکا و همسویی دولت رودریگز با واشنگتن. در ۱۶ آوریل، صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی بازگشایی رسمی روابط با دولت رودریگز را اعلام کردند. ساعاتی پیش از آن، دفتر کنترل دارایی‌های خارجی وزارت خزانه‌داری آمریکا مجوزهایی صادر کرد که تحریم‌های بانک مرکزی ونزوئلا و بانک‌های دولتی را کاهش می‌داد. این اقدام زمینه را برای «بازگشت» ونزوئلا به سیستم مالی بین‌المللی تحت شرایط جدید وابستگی و نظارت سرمایه بین‌المللی فراهم می‌کند. رودریگز علاوه بر تشکر از مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول، مستقیما از دونالد ترامپ و مارکو روبیو برای تسهیل این بازگشت قدردانی کرد.

نمونه‌های شکوفایی با صندوق بین‌المللی پول در منطق

تجربه آرژانتین تحت ریاست‌جمهوری خاویر میلی‌ای نشان می‌دهد که برنامه «اره برقی» ریاضت، دستمزدها را نابود کرده، هزاران کارمند دولتی را اخراج کرده و فقر را به سطح بی‌سابقه‌ای رسانده است، همه زیر نظر صندوق بین‌المللی پول. در اکوادور، دولت دانیل نوبوا نیز با تحمیل سیاست‌های مالی ریاضتی و اصلاحات ضدکارگری، همراه با نظامی‌گری داخلی، وابستگی به موسسات مالی بین‌المللی را عمیق‌تر کرده است. در شیلی، دهه‌ها سیاست نئولیبرال زیر نظر صندوق بین‌المللی پول رشد نابرابر و بدهی‌های عظیم ایجاد کرد که به شورش اجتماعی ۲۰۱۹ انجامید. در پرو نیز بحران‌های سیاسی پی در پی ناشی از همان مدل اقتصادی است.

آینده ونزوئلا: ریاضت، بدهی و غارت منابع

بازگشت ونزوئلا به صندوق بین‌المللی پول شور و شوق در محافل تجاری ایجاد کرده است. به گفته یک تحلیلگر، امکان هماهنگی «کمک اضطراری» تا سقف ۸ میلیارد دلار وجود دارد. اما صندوق بین‌المللی پول کمک مالی نخواهد کرد؛ بلکه زنجیری به گردن ونزوئلا می‌اندازد که نسل‌های آینده را به واشنگتن و موسسات مالی آن گره می‌زند. برای سرمایه بین‌المللی، بازگشت ونزوئلا به معنای بازگشایی یکی از بزرگترین ذخایر انرژی و مواد معدنی جهان تحت قوانین قابل پیش‌بینی برای سرمایه‌گذاری خارجی است. اصلاحات اخیر در قوانین هیدروکربن‌ها و معدن که زیر نظر رودریگز تصویب شده، منطق آزادسازی و خصوصی‌سازی را دنبال کرده و منابع استراتژیک را به سرمایه فراملی منتقل می‌کند.