انجام ۳۴۰ هزار غربالگری سلامت روان در بحران اخیر

جنگ بحرانی است که آسیب های زیادی به جا می گذارد. یکی از این آسیب ها مخدوش شدن سلامت روان مردم است. محمدرضا شالبافان، مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت درباره جزئیات اقدامات انجام‌شده در بحران اخیر و اجرای گسترده برنامه‌های مداخله روانی-اجتماعی در سراسر کشور خبر داد: از ابتدای این بحران تاکنون حدود ۳۴۰ هزار نفر از نظر استرس و مشکلات سلامت روان غربالگری شده‌اند که بخشی از آن‌ها نیازمند دریافت خدمات تخصصی بوده‌اند.

او با اشاره به استقرار ساختار منسجم ارائه خدمات، توضیح داد: خدمات سلامت روان بر اساس اسناد بالادستی و با محوریت وزارت بهداشت و همکاری بین‌بخشی دستگاه‌ها اجرا شد؛ ساختاری که پیش‌تر در بحران‌های مشابه نیز تجربه شده بود و در این دوره نیز به‌خوبی فعال شد.

شالبافان یکی از نخستین اقدامات را به‌روزرسانی و انتشار محتوای آموزشی دانست: روزانه چندین محتوای آموزشی در بسترهای مختلف منتشر شد که با استقبال مردم مواجه شد، هرچند در شرایط بحران دسترسی به مخاطب با محدودیت‌هایی همراه است. علاوه بر این، آموزش روانشناسان در دستور کار قرار گرفت و با فراهم‌سازی دسترسی رایگان به دوره‌های آموزشی، حتی روانشناسان خارج از بدنه وزارت بهداشت نیز توانستند در ارائه خدمات مشارکت کنند.

مدیرکل دفتر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد وزارت بهداشت گفت: با همکاری انجمن روانشناسی ایران، بسته آموزشی درمان اختلال استرس پس از سانحه تهیه و به‌صورت رایگان در اختیار روانشناسان قرار گرفت. همچنین انجمن روانپزشکان ایران به سفارش این دفتر بسته‌ای برای درمان دارویی این اختلالات تدوین کرد تا پزشکان عمومی و اورژانس نیز در شرایط محدودیت دسترسی به روانپزشک بتوانند خدمات لازم را ارائه دهند.

به گفته او تیم‌های سلامت روان علاوه بر حضور در صحنه‌های حادثه، در بیمارستان‌های پذیرنده مصدومان و همچنین مراکز اسکان موقت مستقر شدند و خدمات لازم را به آسیب‌دیدگان و خانواده‌ها ارائه کردند.

براساس اعلام این مسئول میزان مشکلات روانی در مناطق آسیب‌دیده بیشتر است: در برخی مراکز اسکان موقت، حدود ۴۰ درصد افراد دچار مشکلات جدی سلامت روان بودند، در حالی که این رقم در جمعیت عمومی بین ۱۰ تا ۱۵ درصد برآورد می‌شود.

مدیرکل دفتر سلامت روان وزارت بهداشت گفت: نیروهای امدادی، اورژانس، آتش‌نشانی و کادر درمان به‌طور طبیعی در معرض آسیب‌های روانی بیشتری قرار دارند و برنامه‌ریزی برای ارائه خدمات به این گروه‌ها نیز در دستور کار قرار گرفته است.

شالبافان با اشاره به راه‌اندازی و تقویت سامانه ۱۹۰ گفت: این سامانه به‌عنوان درگاه شناخته‌شده وزارت بهداشت نقش مهمی در ارائه مشاوره‌های روانی ایفا کرد و روزانه تا ۶ هزار تماس توسط حدود ۷۰۰ روانشناس پاسخ داده می‌شد. همچنین معمولاً در ماه‌های پس از بحران، وضعیت سلامت روان جامعه با چالش‌های بیشتری مواجه می‌شود، بنابراین تداوم خدمات و مداخلات ضروری است.

اقدامات ویژه در میناب

حادثه مدرسه شجره طیبه در شهرستان میناب آسیب های زیادی ایجاد کرد. شالبافان با اشاره به اقدامات انجام‌شده در این شهرستان گفت: تاکنون حدود ۱۶ هزار غربالگری در این منطقه انجام شده و به‌تازگی مرکز سراج میناب با حضور تیم تخصصی افتتاح شده است.

به گفته او برنامه غربالگری خانه‌به‌خانه در این منطقه در دستور کار قرار دارد و همچنین ایجاد بخش بستری روانپزشکی، به‌ویژه برای کودکان و نوجوانان، به‌عنوان یک ضرورت پیگیری می‌شود.