عقب‌ماندگی جنوب جهانی از فن‌آوری هوش مصنوعی در سایه بی‌عدالتی دیجیتال

یک دانشمند اهل «ترینیداد و توباگو» مطرح کرده است که فقدان حضور جنوب جهانی در مباحث مهم هوش مصنوعی منجر به کاهش نفوذ اقتصادی و سیاسی این کشورها در عرصه فناوری‌های پیشرفته خواهد شد.

این پژوهشگر به تجربه شخصی خود در دره سیلیکون اشاره می‌کند و می‌گوید در اولین کنفرانس علمی هوش مصنوعی که در سال ۲۰۱۹ حضور یافته بود، متوجه شد که بیشتر این رویدادها در کشورهای توسعه‌یافته برگزار می‌شوند و حضور محققان از آفریقا یا جنوب جهانی با مشکلات ویزا و محدودیت‌های دسترسی همراه است. این موضوع باعث کاهش فرصت همکاری و تبادل نظر برای محققان این مناطق می‌شود.

در حالی که جامعه هوش مصنوعی بارها از «دموکراتیزه شدن» این فناوری سخن گفته واقعیت نشان می‌دهد که بیشتر مزایا و دسترسی‌ها در اختیار کشورهای شمال جهانی است. به گفته «فادل کباب» استاد اقتصاد دانشگاه دنسیون، عدم دسترسی به زیرساخت‌ها باعث می‌شود اقتصادهای جنوب جهانی دچار کسری تجاری و وابستگی شوند.

این پژوهشگر هشدار می‌دهد که همان‌طور که در تاریخ کالاهایی مانند قهوه و کاکائو، جنوب جهانی نقش تولیدکننده مواد اولیه را داشته اما سود اصلی به کشورهای صنعتی رسیده است، در هوش مصنوعی نیز کنترل انرژی و قدرت محاسباتی تعیین‌کننده نفوذ است. کشورهایی که مصرف انرژی بیشتری دارند بر آینده هوش مصنوعی و ارزش‌های علمی آن تسلط دارند.

«فادل کباب» سئوالاتی اساسی مطرح می‌کند: آیا هوش مصنوعی توانسته به کاهش مشکلات فساد و بی‌اعتمادی در کشورهای کمتر توسعه‌یافته کمک کند؟ آیا شکاف‌های آموزشی را کاهش داده است؟ چه کسانی در آینده هوش مصنوعی جایگاه خواهند داشت و چه داستان‌هایی در این مسیر نادیده گرفته می‌شود؟

او بر لزوم همکاری کشورهای جنوب جهانی برای ساخت بازارهای مستقل و حفظ حاکمیت داده‌ها و نیروی کار دیجیتال تاکید می‌کند و امیدوار است که معیارهای توسعه و ارزیابی هوش مصنوعی در آینده شامل بهبود کیفیت زندگی اقشار محروم نیز باشد.