عضو هیئت رئیسه مجلس: طرح پزشک خانواده شکست خورده است
عضو هیئت رئیسه مجلس، خواستار تمرکز وزارت بهداشت بر اصلاح نسخههای روستایی و شهری طرح پزشک خانواده پیش از تعمیم آن به کل کشور شد.
سیدجلیل میرمحمدی میبدی گفت: «تمرکز صرف بر اجرای سطح یک پزشک خانواده پاسخگوی مشکلات نظام سلامت نیست و بدون تکمیل سطوح دو و سه و تأمین منابع پایدار، اجرای سراسری این طرح نتیجهای جز هدررفت منابع نخواهد داشت.»
او به سابقه طولانی اجرای برنامه پزشک خانواده در کشور اشاره کرد: «در اصلِ ایده پزشک خانواده تردیدی وجود ندارد و این طرح در صورت اجرای صحیح، میتواند بخشی از معضلات حوزه درمان کشور را پاسخ دهد اما مشکل اساسی در نبود زیرساختهای اجرایی لازم برای پیادهسازی آن در سطح ملی است.»
به گفته میرمحمدی، اجرای نظام ارجاع و پزشک خانواده طی بیش از ۲۳ تا ۲۴ سال گذشته، با روشها و مدلهای مختلفی از اجرای روستایی گرفته تا اجرای محدود در چند استان، شهرهای زیر ۲۰ هزار نفر و طرحهای آزمایشی متعدد در کشور آزموده شده با این حال، اجماع کارشناسی بر این است که هیچیک از این مسیرهای اجرایی به یک الگوی موفق و پایدار منجر نشدهاند.
او درباره اصرار دولت بر اجرای مجدد برنامه پزشکی خانواده، گفت: «به رئیسجمهور و وزیر بهداشت بارها به صراحت اعلام کردهام که بهترین مسیر برای پیشبرد این طرح، تمرکز بر اصلاح و تکمیل دو مدل موجود است؛ یکی نسخه روستایی که هماکنون در حال اجراست و دیگری نسخه شهری که بهصورت محدود در استانهای فارس و مازندران اجرا شده است.»
پیشنهاد میرمحمدی این است که وزارت بهداشت باید با منابع محدودی که در اختیار دارد، اشکالات این دو مدل را برطرف کند و دو نسخه موفق و قابل اتکا ارائه دهد، نه اینکه بدون آمادگی، طرح را به کل کشور تعمیم دهد.
عضو هیئت رئیسه مجلس ادامه داد: «در صورتی که نسخه روستایی پزشک خانواده با رفع ایرادات، به یک مدل استاندارد تبدیل شود، میتوان آن را به عنوان یک نسخه قابل قبول پذیرفت. اما اجرای شتابزده و سراسری، بدون اصلاح ساختاری، نتیجهای جز اتلاف منابع نخواهد داشت.»
این مسئول با انتقاد از تمرکز صرف بر اجرای سطح یک پزشک خانواده، گفت: «سادهترین بخش این طرح، سطح یک است که در آن پزشک عمومی متولی سلامت دو تا سه هزار نفر میشود اما مشکل اصلی در سطوح بالاتر یعنی سطح دو و سه است و در سطح دو، با کمبود شدید پزشک متخصص روبهروییم که حاضر به عقد قرارداد با نظام ارجاع باشد و از سوی دیگر، اعتبارات لازم برای این سطح عملاً تأمین نشده است.»
او اضافه کرد: «در سطح سه نیز که شامل ارجاع بیمار از متخصص به فوق تخصص است، زیرساختهای لازم وجود ندارد و تعداد کلینیکهای ویژه، مراکز تخصصی و بیمارستانهایی که بتوانند این فرآیند را پوشش دهند بسیار محدود است و همین موضوع، نظام ارجاع را با بنبست جدی مواجه کرده است.»
میرمحمدی با جمعبندی تجربه دو دهه گذشته، گفت: «طرح پزشک خانواده در کشور به دلیل نبود زیرساخت، فقدان تعهد سیاسی پایدار و ناتوانی در تأمین الزامات اجرایی، عملاً با شکست مواجه شده و اگر امروز هم بخواهند این طرح را با هر روش دیگری و بدون اصلاح اساسی اجرا کنند، نتیجهای جز هدررفت منابع و اتلاف بیتالمال نخواهد داشت.»
بودجه یکی از مسائل اصلی پزشک خانواده است. به نظر عضو هیئت رئیسه مجلس:«اعتبار در نظر گرفته شده برای اجرای پزشکی خانواده در لایحه بودجه ۱۴۰۵ کافی نیست و اجرای واقعی و ملی این طرح نیازمند منابع بسیار کلان است و با ارقام محدود و پراکنده، امکان تحقق آن وجود ندارد.»
