افزایش مداوم سطح عمومی قیمتها در ماههای اخیر، نگرانیها درباره تداوم روند صعودی تورم و کاهش قدرت خرید خانوارها را تشدید کرده است. آمارهای منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران نشان دهنده تداوم رشد تورم در ماههای اخیر است.
در این میان، بازار خوراکیها همچنان بیشترین تأثیر را از موج تورمی پذیرفته است. عبور تورم نقطهبهنقطه گروه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات از مرز 130 درصد، نشان میدهد هزینه تأمین کالاهای ضروری برای خانوارها با سرعتی بهمراتب بیشتر از سایر بخشهای اقتصاد در حال افزایش است. کارشناسان معتقدند تداوم این روند میتواند آثار قابل توجهی بر امنیت غذایی و الگوی مصرف خانوارهای کمدرآمد برجای بگذارد.
گزارش تازه مرکز آمار نشان میدهد در اردیبهشت امسال، نرخ تورم نقطه به نقطه کل کشور به 83.9، تورم سالانه به 57.7 و تورم ماهانه به 8.8 درصد رسیده است. این سه عدد در فروردین امسال به ترتیب 73.5، 53.7 و 5 درصد اعلام شده که نشان دهنده تداوم رشد تورم در کشور است.
در این میان تورم نقطه به نقطه خوراکیها، آشامیدنیها و دخانیات مانند ماه گذشته سه رقمی است و به 130.4 درصد رسیده است. این رقم در فروردین ماه امسال 115.7 درصد اعلام شده بود و حالا این نگرانی وجود دارد که تورم سه رقمی خوراکیها در اقتصاد کشور ماندگار شود.
همچنین تورم سالانه خوراکیها از 74.8 درصد در فروردین به 82.7 در اردیبهشت امسال و تورم ماهانه خوراکیها نیز از 5.6 درصد در فروردین به 8 درصد در اردیبهشت ماه رسیده است.
در مورد کالاهای غیرخوراکی و خدمات نیز با وضعیت نسبتا مشابهی مواجه هستیم؛ تورم نقطه به نقطه، سالانه و ماهانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات در اردیبهشت امسال به ترتیب به 60، 45.1 و 9.5 درصد رسیده است. این در حالی است که این سه عدد برای فروردین ماه به ترتیب 51.3، 43 و 4.5 درصد اعلام شده بود.
بررسی جزئیات نرخ تورم خوراکیها و آشامیدنیها نیز نشان میدهد بیشترین نرخ تورم نقطه به نقطه به ترتیب مربوط به روغنها و چربیها (266.9 درصد)، گوشت قرمز، سفید و فرآوردههای آنها (168.7 درصد) و شیر، پنیر و تخم مرغ (161.1 درصد) بوده است.
در بین خوراکیها، نان و غلات با تورم نقطه به نقطه 140.6 درصدی در رتبه بعدی قرار دارد. در بین سایر کالاها و خدمات نیز تورم نقطه به نقطه دخانیات 164.3، خرید وسایل نقلیه 125.8 و مبلمان و لوازم خانگی 100 درصد علام شده است.
مرکز آمار همزمان با نرخ تورم، متوسط قیمت کالاهای خوراکی منتخب در مناطق شهری را نیز برای اردیبهشت ماه منتشر کرده است. این گزارش نشان میدهد تخم مرغ، مرغ و نوشابه گازدار با افزایش متوسط قیمت 45.2، 25 و 19.8 درصدی به ترتیب بیشترین افزایش قیمت را نسبت به ماه قبل داشتهاند. قیمت ده قلم کالا نیز نسبت به ماه قبل کاهش داشته که بیشترین کاهش مربوط به هندوانه با 18.8 درصد کاهش بوده است.
همچنین متوسط قیمت روغن نباتی جامد، روغن مایع و تخم مرغ نسبت به اردیبهشت سال قبل به ترتیب 431.3، 353.9 و 342.9 درصد افزایش داشته که بیشترین افزایش قیمت در بین کالاهای اعلام شده است. کمترین افزایش قیمت نسبت به اردیبهشت سال قبل نیز به سیب زمینی با 19.9 درصد، فلفل دلمهای با 26.9 درصد و بادمجان به 33.5 درصد افزایش قیمت اختصاص دارد.
کارشناسان اقتصادی مجموعهای از عوامل را در تشدید تورم ماههای اخیر مؤثر میدانند. اختلال در مسیرهای تجاری و حملونقل که منجر به افزایش هزینه واردات مواد اولیه و کالاهای واسطهای شده، آسیب به برخی زیرساختهای تولیدی و کاهش ظرفیت تولید در بخشهایی از اقتصاد و انتظارات تورمی نقش مهمی در رشد قیمتها ایفا کرده است.
مجموعه این عوامل نشان میدهد مهار تورم در ماههای پیشرو با چالشهای جدی روبهرو خواهد بود. در شرایطی که تورم خوراکیها همچنان در سطوح بسیار بالا قرار دارد و هزینه مسکن، خوراکیها و سایر کالا و خدمات نیز رو به افزایش است، بیشترین فشار بر دوش خانوارهای حقوقبگیر و طبقه متوسط قرار خواهد گرفت. این در شرایطی است که تعداد زیادی از حقوقبگیران در پی جنگ شغل خود را نیز از دست دادهاند. از این رو بسیاری از تحلیلگران معتقدند اگر روند فعلی ادامه یابد، سال جاری میتواند سالی دشوار برای معیشت طبقه متوسط و اقشار کمدرآمد باشد.
